• British flag
  • Drapeau Français

Alfabetisering

Albabetisering

Achtergrond van analfabetisme in Congo

Het resultaat van de zes jaar durende burgeroorlog in Congo is dat 5,2 miljoen kinderen geen onderwijs hebben gehad. Ook nu nog volgen niet alle kinderen basisonderwijs. De basisscholen zijn in handen van de staat. Het schoolgeld bedraagt ongeveer $10,- per jaar. Dit is voor de grote en veelal arme gezinnen veel geld. Er is geen werk en middels ruilhandel komt men over het algemeen aan goederen. Het inkomen van een leraar aan de basisschool is maar $ 65,- per maand. Voor de zeer arme pygmeeën is het een onmogelijke opgave om schoolgeld te betalen. Er wordt regelmatig de voorkeur aan gegeven om jongens naar school te laten gaan in plaats van meisjes. Daarnaast maken heel wat kinderen de basisschool niet af om diverse redenen, bijvoorbeeld hoogte schoolgeld, oppassen op jongere broertjes en zusjes, gaan trouwen.

Bondeko heeft tientallen basisscholen bezocht verspreid over het gebied. Het algemeen beeld is als volgt. De eerste klassen zijn overvol (> 70 leerlingen). In de daarop volgende leerjaren neemt het aantal leerlingen gestaag af, waarbij opvalt dat het aantal meisjes dat de basisschool afmaakt heel klein is. Een voorbeeld uit de praktijk: twee eerste klassen van 74 leerlingen: meisjes en jongens evenredig verdeeld. Een rondgang langs de klassen leert dat er één zesde klas is met 20 leerlingen, waarvan twee meisjes.

De omstandigheden zijn voor kinderen verre van ideaal: opeengepakt op bamboestokken en geen mogelijkheid om je schrift neer te leggen en te schrijven. Dat doe je dan maar op schoot. Scholen lijken meer gericht te zijn op het overdragen van de leerstof, dan onze (huidige) ervaring in Nederland. Bondeko probeert door gesprekken met hoofdonderwijzers en leerkrachten de kwaliteit van het onderwijs te vergroten en de omstandigheden te verbeteren. Verbetering van de sociale omstandigheden zal ook een positief effect hebben op het aantal kinderen dat onderwijs volgt. Met meer inkomsten wordt het gemakkelijker om het schoolgeld te betalen. Daar waar pygmeeën basisonderwijs volgen, springt Bondeko bij voor de kosten van het schoolgeld. Er zijn echter ook veel volwassenen die niet kunnen lezen en schrijven.

Alfabetisering als olievlek

André Babusia realiseerde zich al snel na zijn komst naar Bondamba in de Mombesa (2004) dat alfabetisering noodzakelijk was. Hij wilde vrouwen leren hoe ze zeep moesten maken en merkte toen dat ze zijn recept niet konden lezen. In Bondamba is in 2005 gestart met een eerste alfabetiseringsgroep in een klas van de basisschool.

Het succes van de alfabetisering in Bondamba werkte als een olievlek in de Mombesa. Tussen 2007 en 2013 werden ook in andere dorpen  alfabetiseringsgroepen gestart. In al deze dorpen kunnen anno 2015 alle vrouwen lezen en schrijven. Een geweldig resultaat!

De eerste drie jaar kregen de vrouwen (en enkele mannen) meerdere malen per week 1,5 uur alfabetiseringsles in de taal Lingala. Met behulp van het lesmateriaal (leerboek Mwese) leerden ze lezen en schrijven. Daarnaast werd ook kennis overgedragen over hygiëne, voeding, rechten etc.

Het gaat verder dan leren lezen en schrijven

Vrouwen hebben in de samenleving een belangrijke rol. Ze zorgen voor de kinderen, maken het eten klaar en bewerken het land. Het vergroten van hun sociale weerbaarheid gaat hand in hand met (meer) economische onafhankelijkheid. Dit gaat niet altijd zonder slag of stoot. Mannen zijn niet altijd blij met deze emancipatoire ontwikkeling.

De alfabetisering heeft zich ontwikkeld tot iets van de vrouwen zelf. Zij zijn aan de slag met hun eigen ontwikkeling en gebruiken hun doorzettingsvermogen en kracht voor de hele gemeenschap. Wanneer vrouwen zich ontwikkelen, wordt een heel gezin, een hele gemeenschap ontwikkeld.

Gerealiseerd

  • Eerste Alfabetiseringsgroep in Bondamba (eind 2005)
  • Alfabetiseringsgroep in Yasamola (vanaf 2007)
  • Vanaf tweede helft 2008, alfabetiseringsgroepen in Bondamba (3 niveaus), Yaolema (2 niveaus), Yasalakumi (1 niveau)
  • Alfabetiseringscentrum in Bondamba (2009)
  • Vanaf medio 2010, alfabetiseringsgroepen in Yaolema, Boleko Mai en Yamombelemu.
  • Alfabetiseringscentrum/naaiatelier in Yamombelemu (maart 2011)
  • Tweede fase bouw multifunctioneel centrum in Yaolema (december 2011)
  • In de dorpen waar alfabetisering is gestart kunnen alle vrouwen (en enkele mannen) anno 2015 lezen en sxhrijven